۰

برترین ها / معرفی فیلم / نقد فیلم

نقدی بر اثر تازه دل تورو، « The Shape of Water»

۶ خرداد ۱۳۹۷ در ۶:۰۰ ق.ظ توسط

«شکل آب»
The Shape of Water (شکل آب) آی نقد
The Shape of Water (شکل آب) آی نقد

 فیلم عجیب و غریبی که  اسکار گرفته است. Shape of Water از طرفی تک بعدی بودن، یکنواختی و تنهایی زندگی «الیسا» را با نگاهی مثبت و رو روال تصویر می‌کند و از سوی دیگر جهت اصلی در تایید عشق و معشوق است. بیننده هم تنهایی را می‌پسندد و هم عشق را. لجوجانه‌ترین شکل ممکن برای ترسیم نسبی‌گرایی. هم عشق زیبا است و هم تنهایی و رفع غریزه جنسی به صورت خودکار. فیلم از سویی نیز مثلا جنبه‌های فمینیستی را دارد. «زلدا» مدام از همسرش و گندکاری‌های زناشویی‌اش حرف می‌زند و زمانی هم که یکبار دوربین به داخل منزل او می‌رود مانند کلفتی که شب کاری میکند است که در خانه هم به آقای خانه سرویس می‌دهد. اینها در کنار داستان الیسا بازگو کننده چه نکته‌ای غیر از فمینیسم است؟

«شکل آب» اثر به شدت مبتذلی است که حتی در حد «کینگ کونگ» پیتر جکسون هم قادر به خلق یک رابطه عاشقانه نامتعارف نیست. همه آن چیزی که باعث شده «شکل آب» فیلم مهمی به نظر برسد کارگردانی، فیلمبرداری و طراحی صحنه خیره کننده این اثر است. جدیدترین فیلم سینمایی گیرمو دل تورو کارگردانی که پیش از این فیلم تحسین شده «هزارتوی پن» را ساخته همانقدر که در فیلمنامه ضعیف است در شکل بصری خود فوق العاده به نظر می رسد و کارگردانی دل تورو به قدری خیره کننده است که فیلمنامه ضعیف «شکل آب» را به فیلمی متوسط تبدیل کرده است

The Shape of Water (شکل آب) آی نقد
The Shape of Water (شکل آب) آی نقد

اما از جنبه‌هایی مانند زن و فمینیسم و عشق و… بگذریم مساله سیاسی فیلم مانند یک طنز نازل است. فیلم نه آمریکایی است و نه روس. کاملا سردرگم است. آیا برای اینکه بخواهد اسکار بگیرد مجبور است در آمریکا باشد و کاراکترها آمریکایی باشند؟ ولی در عین حال مجبور است بدمن فیلم هم آمریکایی باشد و کمک قهرمانان یک روس؟ اینکه خلاف منافع ایالت متحده آمریکا است!

شکل آب در واقع نه درباره علم است و نه درباره جنگ سرد آمریکا و روسیه بلکه داستان تنهایی انسان‌هاست انسان‌هایی که دیوار تفاوت‌ها و محدودیت‌ها را تخریب کرده و بالاتر از مرزهای سیاسی، بدر جست‌وجوی عشق پرواز می‌کنند

پس فیلم چرا اسکار می‌گیرد؟ چون یک داستانی با تم عاشقانه دارد که میراث سینمای کلاسیک و البته دوران رویایی آمریکایی را احیا می‌کند. اصلا چرا داستان باید در گذشته باشد؟ چنین قصه‌ای به راحتی هنوز امکان پرداخت دارد. اتفاقا آمریکا هم هنوز با روسیه سر تنش دارد. پس قطعا هویت سنتی و کلاسیک آمریکایی یکی از علل اصلی اسکار فیلم است. دراماتیزه کردن سیاست و جامعه و فلسفه در بستر تاریخ. أمری که سال‌ها است سیاست گذاری فرهنگی غرب به آن اشتغال دارد.

The Shape of Water (شکل آب) آی نقد
The Shape of Water (شکل آب) آی نقد

بی بی سی نیز که بیشتر شبکه‌ای خبری است غالب آثار هنری‌اش دارای مضامین تاریخی خصوصا در تاریخ معاصر یعنی قرن بیستم است. جالب است که دوره جنگ سرد که در فیلم شکل آب نیز آن دوره زمانی را پوشش می‌دهد از اصلی‌ترین بازه‌های زمانی برای ساخت و پرداخت دراماتیک است.

شکل آب از سوی دیگر بسیار ضد مرد است. در تمام عالم حتی یک مرد لال وجود ندارد تا الیزا عاشقش شود ولی یک هیولای آبی نامیرا که او را در آمازون خدا می‌نامند وجود دارد که او عاشقش می‌شود. آن هم فقط به این دلیل که مثل الیزا لال است و زبانی برای حرف زدن ندارد.

شکل اب  روایتگر قصه ای کلیشه ای است که بارها به اشکال مختلف در ادبیات و سینما روایت شده و دل تورو به عنوان نویسنده و کارگردان تنها شکل و شمایل قصه اش را تغییر داده و موجودی که ارتباطی عاطفی با یک انسان برقرار می کند این بار موجودی تخیلی تر، دست نیافتنی تر و گویا بی عاطفه تر از دیو در «دیو و دلبر» و گوریل بزرگ «کینگ کونگ» است و خلاقیت فیلمساز در همین حد باقی می ماند و گره های قصه همان گره ها و اتفاقاتی است که در قصه هایی با ایده مشابه وجود دارد.
The Shape of Water (شکل آب) آی نقد
The Shape of Water (شکل آب) آی نقد

فیلم در نهایت هیچ چیز را نه رد می‌کند و نه تایید. ملغمه‌ای است از شک و یقیین و اگر قرار باشد یک حرف را به زور از آن خارج کنیم چیزی جز پیوند با جهان ماورالطبیعه که از پدیده‌های مورد علاقه «دل ترو» کارگردان فیلم است نمی‌توان بدست آورد. فیلم‌های قبلی او مانند «هزارتوی پن» «پسر جهنمی» و… نیز اشاره به عشق و روابط حسی و عاطفی با ماورالطبیعه در دوران جنگ داشته است. دل ترو می‌خواهد زیبایی‌های روابط حسی و عشقی را در خلال جنگ نشان دهد و بگوید که در این دوران خون و خشم می‌توان کسی را پیدا کرد که عشق را می‌بیند درحالی که در پیچ و خم فهم عشق منجر به خلق پدیده ضد عشق می‌شود

The Shape of Water (شکل آب) آی نقد
The Shape of Water (شکل آب) آی نقد

برچسب‌ها, , , , , , , , ,

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

avatar